KONUŞMANIN GELİŞİMİ NASIL OLMAKTADIR?

Bebeğin doğumdan sonra diğer tüm becerileri gibi dil becerileri de gelişme göstermektedir. Dil gelişimi, her çocuğa göre zaman açısından ufak farklılıklar gösterebilir. Bu bölümde, genel olarak dil gelişiminin basamakları ve zamanları tanımlanmaktadır.

Bebek 4. aya ulaştığında iki ya da daha fazla ses üreterek ‘agu’layabilir bir duruma gelmiştir. Onunla konuşulduğunda sesli yanıt verir. Hoşuna giden seslerin geldiği yöne başını çevirir. 9. aya kadar ise ağzının ön kısmını kullanarak bazı heceler çıkartabilir (baba, mama, vb) buna “babıldama” denir.

1 yaş civarında bebek artık bazı nesneleri tanımlamaya başlar. Baba, mama gibi kelimeleri gerçek anlamları ile kullanma becerisini kazanır. Çocuğun giderek kullanabildiği kelimelerin sayısı artar. Öncelikle tek kelimelerin kullanımı vardır. İki yaşa doğru kelimeleri yan yana getirip iki kelimeli cümleler oluşturmaya başlar. Kelimeleri daha net, anlaşılır söyleme çabası olur. 2 yaşta hala tek kelime kullanımı başlamamışsa gelişimsel değerlendirme için çocuk ruh sağlığı hekimine başvurulması uygun olacaktır.

3 yaş döneminde kelime sayılarında hızlı bir artış olur. Çocuğun kullandığı kelime sayısı 100-300 kelimeye ulaşabilir. ‘Çünkü’, ‘ama’ gibi bağlayıcı kelimeleri kullanarak karmaşık cümleler kurabilir. Sıklıkla “neden” sorusunu sorar. Ancak cevabı ile çok ilgili olmayabilir.

6 yaşa doğru grup halinde olan konuşmalara katılabilir, hikaye ve masal anlatabilir.  Sayı sayar. Kelime hazinesi iyice artmıştır.  Sıfatları rahat kullanmaya başlar. Cümle yapısı ve şekli erişkinle hemen hemen benzerdir. İsteklerini ayrıntıları ile anlatabilir.

Bebeklikten çocukluğa doğru gelişim süreci devam ederken konuşma alanındaki becerileri de gelişmektedir. Dil gelişiminde, çocuğun bireysel özelliklerinin yanı sıra, ilk zamanlarda anne ile daha sonra da çevresindeki diğer kişilerle kurduğu ilişki önem kazanmaktadır.  Anne ile yüz yüze teması, annenin sesi, annenin çocuğu ile konuşması, konuşurken duygularını da belli etmesi çok önemlidir. Çevrede yeterli sözel uyaranın varlığı dil gelişimi için gerekli olmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki, çocuğun uzun süre televizyon başında zaman geçirmesi, ne kadar fazla ses ve görüntü olsa da uygun olmayacaktır. Çünkü burada çocuk karşılıklı bir ilişki geliştiremeyecektir. Gereğinden fazla televizyon (tablet ya da cep telefonu) başında olması, diğer alanları olduğu gibi dil gelişimini de olumsuz etkileyecektir.